أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

380

قانون ( فارسى )

بايد بدانى : كسى كه در مواقع ارزانى غذا به سير شدن عادت كرده است اگر در موقع كمبود غذا گرسنگى بكشد برايش بسيار ناگوار است . همچنين كسى كه به علت كمبود غذا به كم خوردن و گرسنگى عادت دارد ، اگر در موقع ارزانى و دسترسى به غذا ، پرخورى كند وضعش از حالت اولى هم بدتر است . ما مردمانى را ديديم كه در قحطسالى دسترسى بخوراك نداشتند و وقتى بعدا غذا زياد شد شكم را پر كردند و مردند « 181 » تنور شكم تافتن بيش از اندازه در تمام حالات كشنده است و فرقى نمىكند كه آكندن شكم با خوراك يا نوشيدنى باشد . اشخاص زيادى شكم را بافراط انباشته‌اند و خفه شده‌اند و درگذشته‌اند . اگر در خوراك اشتباهى روى داد و مقدارى از غذاهاى داروئى تناول شد ، بايد در هضم و پخته شدن آن كوشش به عمل آورد و به هيچ وجه قبل از هضم آن نبايد چيزى متضاد آن را فروداد . مثلا كسى كه خوراك سرد مانند خيارچنبر ( فلوس ) و خيار و كدو مىخورد بايد غذاى ضد آن مثلا سير و گندنا ( تره ) نيز تناول كند ، يا اگر غذايش گرم مزاج بود بايد غذاى سردى مانند خيار و بقله الحمقاء ( تورك ، خرفه ) بخورد . اگر خوراك بند آوردنى باشد گشودنى بخورد تا بند آوردنى تخليه شود و بعد بطور متناسب حال خود را گرسنه نگهدارد . كسى كه طالب تندرستى است ، چه غذايش اشتباهى باشد و چه نباشد ، نبايد قبل از پيدا كردن اشتها و پيش از تهى شدن معده و روده‌هاى بالائى « 182 » از غذاى قبلى ، غذا بخورد . زيان‌بخش‌ترين نوع غذا خوردن آن است كه قبل از هضم و پخته شدن غذاى قبلى ، غذاى ديگرى بر آن وارد شود . بدترين كارها انباشتن شكم و پرخورى است ، بويژه اگر

--> ( 181 ) - اين بحث از نظر پزشكى جديد يا هم‌شان اهميت مىباشد به‌طورىكه در اثر گرسنگى و قحطسالى بخصوص در هنگام جنگ عوارضى بوجود مىآيد كه از جمله آنها يكى ديابت در اثر گرسنگى است و علت آن اختلال در متابوليسم مواد قندى در نتيجه ضايعه ديدن سلولهاى كبدى و جزاير لانگرهانس پانكراس مىباشد كه در حالت‌هاى گرسنگى مزمن پيش مىآيد . ديگر از موارد قابل ذكر ديستروفى ، خيز ، استئوپاتى ، درد ، تيفوس و موارد مشابه ديگر مىباشد كه بر اثر گرسنگى در هنگام جنگ يا قحطسالى پيش مىآيد . بديهى است در چنين افرادى كه مدتها در شرايط سخت گرسنگى بسر برده و به عوارض فوق دچار گرديده‌اند درصورتىكه يك دفعه به پرخورى روى آورند اعضاى نارساى بدن به سبب عدم قدرت تحمل در هضم و جذب مواد مزبور ممكن است سخت دچار اختلال گرديده و عوارض خطرناكى را براى بيمار بوجود آورند . ( 182 ) - منظور روده باريك است .